Przejdź do treści

Dane laboratoryjne

O parametrach laboratoryjnych

Enzymy wątrobowe

AST (aminotransferaza asparaginianowa)

Uwalnianie AST i ALT z hepatocytów do krwi odzwierciedla uszkodzenie lub obumieranie komórek wątroby. AST nie jest swoista dla wątroby: zwiększa się m.in. przy uszkodzeniu mięśni szkieletowych, a na wynik może wpłynąć hemoliza próbki.

Przykładowy zakres: 5–40 U/L; zakres zależy od laboratorium, orientacyjnie (brak potwierdzenia w źródle)

ALT (aminotransferaza alaninowa)

Zwiększona aktywność ALT, podobnie jak AST, odzwierciedla uszkodzenie hepatocytów. Bez innych cech choroby wątroby może wynikać z przewlekłego lub ustępującego uszkodzenia mięśni.

Przykładowy zakres: 7–56 U/L; zakres zależy od laboratorium, orientacyjnie (brak potwierdzenia w źródle)

GGT (gamma-glutamylotransferaza)

Enzym wątrobowy. Według Botrosa i Sikarisa (2013) to GGT, a nie ALT, nadaje wskaźnikom enzymatycznym wybiórczość dla cholestatycznych chorób wątroby (fosfataza zasadowa może być zwiększona także w chorobach kości).

Przykładowy zakres: mężczyźni 8–61 U/L, kobiety 5–36 U/L; zakres zależy od laboratorium, orientacyjnie (brak potwierdzenia w źródle)

Wskaźniki nerkowe

ACR (wskaźnik albumina/kreatynina, albumin-to-creatinine ratio)

Stosunek albuminy do kreatyniny w moczu. KDIGO 2024 opisuje badanie albuminurii (obok eGFR) u osób z przewlekłą chorobą nerek lub z jej ryzykiem, do którego należą m.in. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i choroby sercowo-naczyniowe.

Kategoria KDIGO ACR (mg/g) Interpretacja
A1 < 30 Prawidłowa lub łagodnie zwiększona (dawniej normoalbuminuria)
A2 30–300 Umiarkowanie zwiększona (dawniej mikroalbuminuria)
A3 > 300 Znacznie zwiększona (dawniej makroalbuminuria)

Kategorie albuminurii według wytycznych KDIGO 2024 (pełny opis w sekcji „Źródła”). Zalecenia PTD 2026 (tabela 19.1) podają te same progi, ale A2 jako 30–299 mg/g, a A3 od 300 mg/g, więc wynik równy 300 mg/g należy według PTD do A3.

Morfologia

Liczba płytek krwi (PLT)

Płytki krwi (trombocyty) to elementy morfotyczne krwi uczestniczące w krzepnięciu. Liczba płytek krwi wchodzi do wskaźników włóknienia wątroby (APRI, FIB-4).

Przykładowy zakres: 150–400 × 10⁹/L; zakres zależy od laboratorium, orientacyjnie (brak potwierdzenia w źródle)

Białka surowicy

Albumina i białko całkowite

Białko całkowite to suma albuminy i globulin w surowicy. Różnica „białko całkowite − albumina” daje stężenie globulin, które wykorzystuje skala SAFE. Laboratoria podają oba wyniki w g/dL albo w g/L (1 g/dL = 10 g/L); kalkulator przelicza je na g/dL.

Wykorzystanie w kalkulatorach

FIB-4 (Fibrosis-4 Index)

Wskaźnik z progami dla włóknienia wątroby. Wykorzystuje: AST, ALT, liczbę płytek krwi oraz wiek pacjenta.

FIB-4 = (Wiek × AST) / (Liczba płytek krwi × √ALT)

KFRE (Kidney Failure Risk Equation)

Przewiduje 2- i 5-letnie ryzyko niewydolności nerek. Wykorzystuje: ACR, eGFR, wiek i płeć pacjenta.

Opracowany i zwalidowany u osób z PChN G3–G5 (Tangri 2011, 2016)

FLI (Fatty Liver Index)

Wskaźnik z progami dla stłuszczenia wątroby. Wykorzystuje: GGT, triglicerydy, BMI i obwód talii.

Progi FLI z publikacji źródłowej: 30 i 60

eGFR (filtracja kłębuszkowa)

Wykorzystuje: kreatyninę

SAFE (Steatosis-Associated Fibrosis Estimator)

Skala z progami dla istotnego włóknienia wątroby (≥ F2) w stłuszczeniowej chorobie wątroby. Wykorzystuje: AST, ALT, liczbę płytek krwi, albuminę i białko całkowite oraz wiek, BMI i cukrzycę typu 2.

Informacja

Wpisane wartości laboratoryjne są automatycznie dostępne w kalkulatorach, które z nich korzystają. Nie są wysyłane do operatora ani do nikogo innego; pozostają w Twojej przeglądarce. Jak długo – zależy od ustawienia „Zapamiętaj moje dane w tej przeglądarce” (stopka strony).

Często zadawane pytania

Do czego służą wspólne dane laboratoryjne?
Wpisane tu wyniki (AST, ALT, GGT, ACR, liczba płytek krwi, albumina i białko całkowite) są automatycznie przekazywane do kalkulatorów, które z nich korzystają: FIB-4, KFRE, FLI i SAFE. Dzięki temu tych samych wartości nie trzeba wpisywać kilka razy.
Gdzie są przechowywane wpisane wyniki?
Wpisane wartości pozostają w Twojej przeglądarce i nie są wysyłane do operatora ani do nikogo innego. Bez zgody są pamiętane do zamknięcia karty. Po włączeniu „Zapamiętaj moje dane w tej przeglądarce” są zapisywane w tej przeglądarce do czasu wyłączenia zapamiętywania. Szczegóły są w polityce prywatności.
Co oznaczają kategorie albuminurii A1–A3?
Według KDIGO 2024: A1 – ACR poniżej 30 mg/g, albuminuria prawidłowa lub łagodnie zwiększona (dawniej normoalbuminuria); A2 – 30–300 mg/g, umiarkowanie zwiększona (dawniej mikroalbuminuria); A3 – powyżej 300 mg/g, znacznie zwiększona (dawniej makroalbuminuria).
Po co podawać albuminę i białko całkowite?
Różnica „białko całkowite − albumina” daje stężenie globulin, które wykorzystuje skala SAFE. Laboratoria podają oba wyniki w g/dL albo w g/L (1 g/dL = 10 g/L); kalkulator przelicza je na g/dL.

Źródła