Konwersje jednostek
Konwersje jednostek
Jak przeliczyć glukozę z mmol/L na mg/dL?
Masa molowa glukozy wynosi 180,16 g/mol. W Polsce glikemię podaje się zwykle w mg/dL, a w wielu krajach i w części publikacji w mmol/L. Aby przeliczyć mmol/L na mg/dL, mnoży się wynik przez 18,0156 (w przybliżeniu przez 18). Aby przeliczyć mg/dL na mmol/L, dzieli się wynik przez 18,0156.
mg/dL = mmol/L × 18,0156
mmol/L = mg/dL ÷ 18,0156
Przykład: 5,5 mmol/L × 18,0156 ≈ 99,1 mg/dL, a w drugą stronę 100 mg/dL ÷ 18,0156 ≈ 5,6 mmol/L. Cholesterol i triglicerydy też podaje się w mmol/L lub mg/dL, ale mnożnik jest inny (cholesterol × 38,67, triglicerydy × 88,57), bo zależy od masy molowej substancji.
Tabela przeliczeniowa glukozy
| mmol/L | mg/dL |
|---|---|
| 3,0 | 54,0 |
| 3,9 | 70,3 |
| 4,4 | 79,3 |
| 5,0 | 90,1 |
| 5,6 | 100,9 |
| 6,1 | 109,9 |
| 7,0 | 126,1 |
| 7,8 | 140,5 |
| 10,0 | 180,2 |
| 11,1 | 200,0 |
| 13,9 | 250,4 |
| 16,7 | 300,9 |
| 20,0 | 360,3 |
| mg/dL | mmol/L |
|---|---|
| 54 | 3,0 |
| 70 | 3,9 |
| 80 | 4,4 |
| 90 | 5,0 |
| 100 | 5,6 |
| 110 | 6,1 |
| 126 | 7,0 |
| 140 | 7,8 |
| 180 | 10,0 |
| 200 | 11,1 |
| 250 | 13,9 |
| 300 | 16,7 |
| 360 | 20,0 |
Wartości obliczono tym samym wzorem co kalkulator powyżej i zaokrąglono do 0,1. Tabela służy tylko do przeliczania jednostek; progi glikemii opisują kalkulatory zaburzeń glikemii i testu obciążenia glukozą w ciąży.
Jak przeliczyć inne jednostki?
Insulina: µU/mL ↔ pmol/L
Kalkulator przyjmuje 1 IU insuliny = 6 nmol, czyli 1 µU/mL = 6,00 pmol/L. Knopp i wsp. (2019) wskazują, że szeroko stosowany w kalkulatorach, raportach laboratoryjnych i publikacjach przelicznik jest nieprawidłowy i zaniża stężenia insuliny o ok. 15%; tyle wynosi różnica między spotykanym przelicznikiem 6,945 a 6,00 (6,945 / 6,00 ≈ 1,16).
pmol/L = µU/mL × 6,00
µU/mL = pmol/L ÷ 6,00
Przykład: 10 µU/mL × 6,00 = 60 pmol/L; 60 pmol/L ÷ 6,00 = 10 µU/mL.
Uwaga: niektóre laboratoria podają wynik przeliczony współczynnikiem 6,945, dlatego wyniki w pmol/L z różnych laboratoriów mogą nie być bezpośrednio porównywalne.
HbA1c: % ↔ mmol/mol
Konwersja między jednostkami NGSP (%) a IFCC (mmol/mol) wg oficjalnej standaryzacji.
mmol/mol = (% − 2,15) × 10,929
% = (mmol/mol ÷ 10,929) + 2,15
Przykład: (7,0 − 2,15) × 10,929 ≈ 53 mmol/mol; 53 ÷ 10,929 + 2,15 ≈ 7,0%.
| NGSP (%) | IFCC (mmol/mol) | Znaczenie kliniczne |
|---|---|---|
| < 5,7% | < 39 | Norma |
| 5,7–6,4% | 39–47 | Stan przedcukrzycowy |
| ≥ 6,5% | ≥ 48 | Próg diagnostyczny cukrzycy |
Progi w tabeli (5,7% = 39 mmol/mol, 6,5% = 48 mmol/mol) są takie same w ADA i w tabeli 1.1 zaleceń PTD 2026 (s. 11). PTD podaje wartości w obu jednostkach (także glikemii: 100 mg/dL = 5,6 mmol/L, 126 mg/dL = 7,0 mmol/L), ale nie podaje współczynników przeliczania; wzory na tej stronie pochodzą ze standaryzacji IFCC/NGSP i z mas molowych.
Cholesterol: mg/dL ↔ mmol/L
Masa molowa cholesterolu wynosi 386,65 g/mol.
mmol/L = mg/dL ÷ 38,67
mg/dL = mmol/L × 38,67
Przykład: 5,0 mmol/L × 38,67 ≈ 193,4 mg/dL; 200 mg/dL ÷ 38,67 ≈ 5,2 mmol/L.
Triglicerydy: mg/dL ↔ mmol/L
Średnia masa molowa triglicerydów wynosi ok. 885,7 g/mol.
mmol/L = mg/dL ÷ 88,57
mg/dL = mmol/L × 88,57
Przykład: 1,7 mmol/L × 88,57 ≈ 150,6 mg/dL; 150 mg/dL ÷ 88,57 ≈ 1,7 mmol/L.
Kreatynina: mg/dL ↔ µmol/L
Masa molowa kreatyniny wynosi 113,12 g/mol.
µmol/L = mg/dL × 88,4
mg/dL = µmol/L ÷ 88,4
Przykład: 1,2 mg/dL × 88,4 ≈ 106 µmol/L; 80 µmol/L ÷ 88,4 ≈ 0,90 mg/dL.
Kwas moczowy: mg/dL ↔ µmol/L
Masa molowa kwasu moczowego wynosi 168,11 g/mol.
µmol/L = mg/dL × 59,48
mg/dL = µmol/L ÷ 59,48
Przykład: 6,0 mg/dL × 59,48 ≈ 357 µmol/L; 360 µmol/L ÷ 59,48 ≈ 6,1 mg/dL.
Albumina: g/dL ↔ g/L
Prosta konwersja jednostek objętości.
g/L = g/dL × 10
g/dL = g/L ÷ 10
Przykład: 4,2 g/dL × 10 = 42 g/L; 35 g/L ÷ 10 = 3,5 g/dL.
Testosteron: ng/dL ↔ nmol/L
Masa molowa testosteronu wynosi 288,42 g/mol. Kalkulator przelicza ng/dL na nmol/L tym samym współczynnikiem co kalkulator FAI i testosteronu biodostępnego. Wynik podany w ng/mL wystarczy pomnożyć przez 100, aby otrzymać ng/dL (1 ng/mL = 100 ng/dL).
nmol/L = ng/dL ÷ 28,84 (= ng/dL × 0,03467)
ng/dL = nmol/L × 28,84
Przykład: 500 ng/dL ÷ 28,84 ≈ 17,34 nmol/L; 12 nmol/L × 28,84 ≈ 346,1 ng/dL.
Często zadawane pytania
Jak przeliczyć mmol/L na mg/dL?
Jak przeliczyć mg/dL na mmol/L?
Jak przelicza się HbA1c między % a mmol/mol?
Jak przeliczyć insulinę z µU/mL na pmol/L?
Jak przeliczyć kreatyninę z mg/dL na µmol/L?
Jak przeliczyć kwas moczowy z mg/dL na µmol/L?
Jak przeliczyć albuminę z g/dL na g/L?
Jak przeliczyć testosteron z ng/dL na nmol/L?
Źródła
Krajowym punktem odniesienia są aktualne zalecenia PTD (Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego); poniższe publikacje międzynarodowe pełnią rolę uzupełniającą.
- Knopp JL, Holder-Pearson L, Chase JG. Insulin Units and Conversion Factors: A Story of Truth, Boots, and Faster Half-Truths. J Diabetes Sci Technol. 2019;13(3):597–600. doi:10.1177/1932296818805074. PMID 30318910. Przelicznik insuliny µU/mL ↔ pmol/L (6,00 zamiast 6,945).
- Hoelzel W, Weykamp C, Jeppsson JO, Miedema K, Barr JR, Goodall I, et al. IFCC reference system for measurement of hemoglobin A1c in human blood and the national standardization schemes in the United States, Japan, and Sweden: a method-comparison study. Clin Chem. 2004;50(1):166–174. doi:10.1373/clinchem.2003.024802. PMID 14709644. Standaryzacja HbA1c: równanie regresji NGSP = 0,915 × IFCC + 2,15% (wynik IFCC wyrażony w %), z którego wynika przelicznik % ↔ mmol/mol.
- Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) CKD Work Group. KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. Kidney Int. 2024;105(4S):S117–S314. doi:10.1016/j.kint.2023.10.018. PMID 38490803. Wytyczne dotyczące kreatyniny.
- American Diabetes Association Professional Practice Committee. 2. Diagnosis and Classification of Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S20–S42. doi:10.2337/dc24-S002. PMID 38078589. Wytyczne ADA – progi diagnostyczne HbA1c i glikemii.
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (Diabetes Poland). Clinical Recommendations on the Management of Individuals with Diabetes – 2026 Position Statement of Diabetes Poland. Curr Top Diabetes. 2026;6(1):1–172. doi:10.5114/ctd/219306. Tabela 1.1 (s. 11): progi glikemii i HbA1c w obu jednostkach, takie same jak w ADA.