Przejdź do treści

Kalkulator eGFR - CKD-EPI 2021 (zalecany standard)

Wprowadź dane pacjenta, aby obliczyć szacunkową filtrację kłębuszkową według aktualnego wzoru CKD-EPI 2021 (bez współczynnika rasowego).

Uwaga: Kalkulator ładuje się dynamicznie. Jeśli nie widzisz pól do wprowadzania danych, odśwież stronę lub sprawdź połączenie.

Zalecany wzór: CKD-EPI 2021 creatinine (NKF-ASN 2021 + KDIGO 2024)

Interaktywny kalkulator eGFR umożliwia wprowadzenie danych pacjenta i obliczenie filtracji kłębuszkowej według wzorów dla dorosłych i dzieci.

O metodzie

Czym jest eGFR?

eGFR (estimated Glomerular Filtration Rate) to obecnie najważniejszy parametr do oceny funkcji nerek w praktyce klinicznej. Umożliwia wczesne wykrycie przewlekłej choroby nerek (PChN), monitorowanie jej progresji oraz podejmowanie decyzji terapeutycznych (m.in. dawkowanie leków, kwalifikacja do dializy, transplantacji).

Od 2021 roku na całym świecie (w tym w Polsce) zalecany jest wzór CKD-EPI 2021 bez korekcji rasowej - jest on dokładniejszy i bardziej sprawiedliwy etycznie.

eGFR (estimated Glomerular Filtration Rate) to szacunkowy wskaźnik filtracji kłębuszkowej, który pozwala ocenić funkcję nerek na podstawie poziomu kreatyniny we krwi, wieku i płci pacjenta. Jest podstawowym parametrem do rozpoznawania i monitorowania przewlekłej choroby nerek (PChN).

Wzór CKD-EPI 2021 (zalecany)

Od 2021 roku zalecany jest nowy wzór CKD-EPI bez korekcji rasowej, opracowany przez NKF-ASN Task Force. Wzór ten zastępuje wcześniejsze równania i jest zgodny z aktualnymi wytycznymi KDIGO 2024.

eGFR = 142 × min(Scr/κ, 1)α × max(Scr/κ, 1)-1.200 × 0.9938wiek × 1.012 [jeśli kobieta]

gdzie κ = 0.7 (K) lub 0.9 (M), α = -0.241 (K) lub -0.302 (M)

Inne wzory

  • CKD-EPI 2009 – historyczny wzór, nadal spotykany w starszych wynikach
  • MDRD – wzór MDRD Study, może zaniżać eGFR przy wyższych wartościach
  • Cockcroft-Gault – oblicza klirens kreatyniny (CrCl), używany głównie do dawkowania leków

Cystatyna C

Wzór CKD-EPI 2021 (kreatynina-cystatyna C)

Wzór łączony wykorzystujący zarówno kreatynynę jak i cystatynę C jest dokładniejszy i zalecany przez KDIGO 2024 gdy cystatyna C jest dostępna.

eGFR = 135 × min(Scr/κ,1)α × max(Scr/κ,1)-0.544 × min(Scys/0.8,1)-0.323 × max(Scys/0.8,1)-0.778 × 0.9961wiek × 0.963 [K]

Wzór CKD-EPI 2012 (sama cystatyna C)

Używać gdy kreatynina jest niewiarygodna (skrajna masa mięśniowa, amputacje).

eGFR = 133 × min(Scys/0.8,1)-0.499 × max(Scys/0.8,1)-1.328 × 0.996wiek × 0.932 [K]

Kiedy użyć cystatyny C?

  • • eGFR blisko wartości decyzyjnych (60, 45, 30, 15 mL/min/1.73 m²)
  • • Zmniejszona masa mięśniowa (niedożywienie, amputacje, paraplegia)
  • • Choroby wątroby, marskość
  • • Dieta wegetariańska lub wysokobiałkowa
  • • Dawkowanie leków nefrotoksycznych
  • • Potwierdzenie rozpoznania CKD

Źródło: KDIGO 2024

Wzory pediatryczne (1-17 lat)

Bedside Schwartz 2009

Podstawowy wzór dla dzieci i młodzieży (1-17 lat), wykorzystujący kreatynynę i wzrost.

eGFR = 0.413 × wzrost [cm] / kreatynina [mg/dL]

Wymaga enzymatycznej metody oznaczania kreatyniny (IDMS-traceable). Współczynnik k=0.413 dotyczy metod standaryzowanych; dla wcześniejszych metod Jaffe stosowano k=0.55.

CKiD U25 (cystatyna C)

Alternatywny wzór pediatryczny oparty na cystatynie C, walidowany dla wieku 1-25 lat.

eGFR = 70.69 × (cystatyna C [mg/L])-0.931

Uwagi dla populacji pediatrycznej:

  • • Wzory dla dorosłych nie są przeznaczone dla dzieci <18 lat
  • • Prawidłowe eGFR u dzieci jest wyższe niż u dorosłych
  • • Interpretacja wymaga uwzględnienia wieku rozwojowego
  • • W przypadku noworodków i niemowląt wymagane są osobne wzory

Cockcroft-Gault i BSA

Wzór Cockcroft-Gault

UWAGA: Oblicza klirens kreatyniny (CrCl), a nie eGFR. Używany głównie do dawkowania leków wydalanych przez nerki.

CrCl = ((140 - wiek) × masa [kg]) / (72 × kreatynina [mg/dL]) × 0.85 [K]

Wynik w mL/min (NIE znormalizowany do BSA). Opcjonalna normalizacja: CrCl × (1.73 / BSA) = mL/min/1.73 m².

Pole powierzchni ciała (BSA)

Używane do normalizacji eGFR oraz w onkologii do dawkowania chemioterapii.

DuBois: BSA = 0.007184 × wzrost0.725 × masa0.425

Mosteller: BSA = √((wzrost × masa) / 3600)

Klasyfikacja PChN

Przewlekła choroba nerek (PChN) jest klasyfikowana według wytycznych KDIGO na podstawie dwóch parametrów: kategorii eGFR (G1-G5) oraz kategorii albuminurii (A1-A3). Pełna ocena wymaga oznaczenia obu wskaźników.

Tabela klasyfikacji PChN według kategorii eGFR G1-G5 i zalecanego postępowania.
Kategoria eGFR (mL/min/1.73 m²) Opis Postępowanie
G1 ≥90 Prawidłowe lub wysokie Obserwacja, jeśli inne wskaźniki uszkodzenia nerek
G2 60-89 Nieznacznie obniżone Obserwacja, ocena progresji
G3a 45-59 Umiarkowanie obniżone Kontrola co 6-12 mies., modyfikacja leków
G3b 30-44 Umiarkowanie do znacznie obniżone Kontrola co 3-6 mies., konsultacja nefrologiczna
G4 15-29 Znacznie obniżone Opieka nefrologiczna, przygotowanie do leczenia nerkozastępczego
G5 <15 Niewydolność nerek Leczenie nerkozastępcze (dializa/przeszczep)

Do oceny ryzyka progresji PChN sprawdź także kalkulator KFRE, który łączy eGFR z albuminurią i pomaga oszacować ryzyko niewydolności nerek w perspektywie 2 i 5 lat.

Wskazania do konsultacji nefrologicznej

  • eGFR < 30 mL/min/1.73 m² (kategoria G4-G5)
  • Szybki spadek eGFR (> 5 mL/min/rok)
  • Albuminuria > 300 mg/g (kategoria A3)
  • Niejasna przyczyna PChN
  • Oporne nadciśnienie tętnicze
  • Nieprawidłowości w moczu (krwiomocz, białkomocz)

Do pełnej stratyfikacji kategorii G i A można uzupełnić ocenę o kalkulator KDIGO CGA, który porządkuje stadium PChN z uwzględnieniem albuminurii.

Źródło: KDIGO 2024

Ograniczenia metody

  • Wzory eGFR są przeznaczone dla dorosłych (≥18 lat) ze stabilną funkcją nerek
  • Niewiarygodne przy ostrym uszkodzeniu nerek (AKI)
  • Niewiarygodne przy skrajnej masie mięśniowej (kulturyści, wyniszczenie)
  • Niewiarygodne przy amputacjach kończyn
  • Niewiarygodne w ciąży i podczas dializoterapii
  • Kreatynina musi być oznaczona metodą IDMS-traceable
  • Cystatyna C musi być oznaczona metodą IFCC-standardized
  • Cockcroft-Gault oblicza klirens kreatyniny (CrCl), NIE eGFR

eGFR a mierzony GFR (mGFR)

eGFR jest szacunkowy i wystarczający w większości przypadków. Pomiar GFR (np. klirens inuliny, ioheksolu) jest zarezerwowany dla sytuacji wymagających najwyższej precyzji (kwalifikacja do transplantacji, badania kliniczne, skrajne wartości eGFR).

Najczęściej zadawane pytania

1. Jaki wzór eGFR jest obecnie zalecany?
Od 2021 roku zalecany jest CKD-EPI 2021 bez współczynnika rasowego (NKF-ASN Task Force). Potwierdzone w wytycznych KDIGO 2024.
2. Kiedy warto oznaczyć cystatynę C?
Gdy eGFR jest blisko wartości decyzyjnych (45-60, 30-45 mL/min/1,73 m²), przy obniżonej masie mięśniowej, amputacjach, otyłości, diecie wegetariańskiej lub podejrzeniu niedokładności kreatyniny.
3. Czy wzory dla dorosłych można stosować u dzieci?
Nie. U dzieci i młodzieży (1-17 lat) należy używać wzorów pediatrycznych (Bedside Schwartz lub CKiD U25).
4. Jaka jest różnica między eGFR a klirensem kreatyniny (Cockcroft-Gault)?
eGFR jest znormalizowany do powierzchni ciała (mL/min/1,73 m²) i służy do oceny funkcji nerek. Cockcroft-Gault oblicza klirens kreatyniny (mL/min) i jest używany głównie do dawkowania leków.
5. Kiedy skierować pacjenta do nefrologa?
eGFR < 30 mL/min/1,73 m², szybki spadek eGFR (> 5 mL/min/rok), albuminuria > 300 mg/g lub niejasna przyczyna choroby nerek.

Źródła