Przejdź do treści

KDIGO CGA

O klasyfikacji KDIGO CGA

Według wytycznych KDIGO 2024 przewlekła choroba nerek (PChN) to nieprawidłowości budowy lub czynności nerek, które utrzymują się co najmniej 3 miesiące i mają znaczenie dla zdrowia. PChN klasyfikuje się według przyczyny (C, cause), kategorii GFR (G, G1–G5) i kategorii albuminurii (A, A1–A3) – stąd skrót CGA.

Kalkulator porównuje eGFR i wskaźnik albumina/kreatynina w moczu (ACR) z przedziałami G i A z tabel KDIGO. Mapa cieplna KDIGO („Prognosis of CKD by GFR and albuminuria categories”) jest poniżej jako materiał objaśniający; kalkulator nie podaje z niej wyniku. Przyczyny PChN kalkulator nie ocenia. Kryteria rozpoznania PChN obejmują też inne wskaźniki uszkodzenia nerek (np. nieprawidłowości osadu moczu, krwinkomocz, zmiany w badaniach obrazowych lub histologicznych, przebyty przeszczep nerki), ale kalkulator porównuje tylko GFR i albuminurię.

Zalecenia PTD 2026 (rozdz. 19) opisują u osób z cukrzycą ocenę ACR i eGFR raz w roku: w cukrzycy typu 1 od 5. roku choroby, w cukrzycy typu 2 od rozpoznania, a ACR także u wszystkich osób z cukrzycą i nadciśnieniem tętniczym. Według PTD rozpoznanie zwiększonego wydalania albuminy wymaga dwóch dodatnich wyników ACR.

Kategorie eGFR (G)

Kategorie GFR w PChN według KDIGO 2024 (tabela 2)
Kategoria eGFR (mL/min/1,73 m²) Opis
G1 ≥ 90 Prawidłowe lub wysokie
G2 60–89 Nieznacznie obniżone
G3a 45–59 Nieznacznie do umiarkowanie obniżone
G3b 30–44 Umiarkowanie do znacznie obniżone
G4 15–29 Znacznie obniżone
G5 < 15 Niewydolność nerek

Kategorie są półotwarte: kalkulator porównuje wartość wpisaną, bez zaokrąglania (np. 59,9 należy do przedziału G3a, 45 do < 60, a 60 – do G2, 60 do < 90). Opisy G2–G4 są względne wobec wartości u młodych dorosłych. Bez innych cech uszkodzenia nerek kategorie G1 i G2 nie spełniają kryteriów PChN (KDIGO 2024, tabela 2). Te same kategorie i zakresy G1–G5 podają zalecenia PTD 2026 (tabela 19.2).

Kategorie albuminurii (A)

Kategorie albuminurii według KDIGO 2024 (tabela 3)
Kategoria ACR (mg/g) ACR (mg/mmol) AER (mg/24 h) Opis
A1 < 30 < 3 < 30 Prawidłowa lub nieznacznie zwiększona
A2 30–300 3–30 30–300 Umiarkowanie zwiększona (dawniej mikroalbuminuria)
A3 > 300 > 30 > 300 Znacznie zwiększona

Granice A2 są domknięte z obu stron: ACR równe 30 mg/g lub 300 mg/g (3 lub 30 mg/mmol) mieści się w przedziale A2. Wynik w mg/mmol kalkulator porównuje z granicami w mg/mmol podanymi przez KDIGO jako przybliżone odpowiedniki (3 i 30 mg/mmol), a nie przez przeliczenie na mg/g. AER (wydalanie albuminy z moczem w mg/24 h) podano dla porównania; kalkulator go nie przyjmuje.

Zalecenia PTD 2026 (tabele 19.1 i 19.3) podają te same progi 30 i 300 mg/g (3 i 30 mg/mmol), ale zapisane inaczej: A2 to 30–299 mg/g (3–29 mg/mmol), a A3 – od 300 mg/g (od 30 mg/mmol), nazwana jawnym białkomoczem. Wynik równy dokładnie 300 mg/g lub 30 mg/mmol należy więc według PTD do przedziału A3, a według KDIGO 2024 i tego kalkulatora – do A2. Do przeliczenia mg/mmol na mg/g PTD podaje mnożnik 8,85. Kalkulator stosuje 8,84, czyli 1000 ÷ 113,12 (masa molowa kreatyniny w g/mol), tak jak KDIGO (0,113); różnica wynosi 0,1%. Wynik w mg/mmol kalkulator porównuje z progami 3 i 30 mg/mmol, bez przeliczania.

Mapa cieplna: kategoria ryzyka G × A

Kategoria ryzyka KDIGO dla każdego połączenia kategorii G i A
Kategoria G A1 A2 A3
G1 NiskieUmiarkowanie zwiększoneWysokie
G2 NiskieUmiarkowanie zwiększoneWysokie
G3a Umiarkowanie zwiększoneWysokieBardzo wysokie
G3b WysokieBardzo wysokieBardzo wysokie
G4 Bardzo wysokieBardzo wysokieBardzo wysokie
G5 Bardzo wysokieBardzo wysokieBardzo wysokie

Kolory jak na rycinie KDIGO 2024 (s. S126): zielony – ryzyko niskie (jeśli nie ma innych cech choroby nerek, nie rozpoznaje się PChN), żółty – umiarkowanie zwiększone, pomarańczowy – wysokie, czerwony – bardzo wysokie. Kalkulator nie podaje kategorii ani koloru dla wpisanych wartości.

Kategorie mapy to ryzyko względne, bez liczb. Współczynniki ryzyka (HR) 10 powikłań w drobniejszym podziale eGFR × ACR pokazuje Mapa ryzyka KDIGO, a bezwzględne ryzyko niewydolności nerek w ciągu 2 i 5 lat szacuje kalkulator KFRE.

Zalecenia PTD 2026 zamieszczają siatkę G × A z czterema kategoriami ryzyka (niskie, umiarkowane, wysokie, bardzo wysokie; tabela 19.3), przejętą z konsensusu ADA i KDIGO z 2022 r.; w komórkach podają zalecaną liczbę badań kontrolnych w roku, której ten kalkulator nie pokazuje.

Ograniczenia

  • Czas trwania: rozpoznanie PChN wymaga utrzymywania się nieprawidłowości co najmniej 3 miesiące. Pojedynczy wynik eGFR i ACR nie odróżnia PChN od ostrego uszkodzenia nerek (AKI) ani ostrej choroby nerek (AKD, nieprawidłowości trwające nie dłużej niż 3 miesiące).
  • Ostra zmiana czynności nerek: KDIGO wymienia stan nieustalony (non-steady state) wśród źródeł błędu eGFR obliczanego z kreatyniny. Algorytm KDIGO zakłada wykluczenie AKI/AKD przed oceną w kierunku PChN.
  • Zmienność ACR: według KDIGO 2024 (tabela 16) ACR zawyżają m.in. krwinkomocz, miesiączka, wysiłek fizyczny i objawowe zakażenie układu moczowego, a także mała masa ciała i płeć żeńska (mniejsze wydalanie kreatyniny). KDIGO opisuje potwierdzanie ACR ≥ 30 mg/g (≥ 3 mg/mmol) z przypadkowej próbki w próbce z pierwszej porannej porcji moczu.
  • Źródło eGFR: kategoria G zależy od równania, z którego obliczono eGFR (np. kreatynina albo kreatynina i cystatyna C); kalkulator przyjmuje gotową wartość eGFR.
  • Zakres: kategoria z mapy opisuje ryzyko na poziomie grup, a nie indywidualne prawdopodobieństwo powikłań.

Źródła

Często zadawane pytania

Co oznacza kategoria ryzyka KDIGO (kolor)?
To położenie połączenia kategorii eGFR (G1–G5) i albuminurii (A1–A3) na mapie cieplnej KDIGO 2024: zielony – ryzyko niskie (bez innych cech choroby nerek nie rozpoznaje się PChN), żółty – umiarkowanie zwiększone, pomarańczowy – wysokie, czerwony – bardzo wysokie. Kategoria opisuje ryzyko względne na poziomie grup, a nie prawdopodobieństwo powikłań u danej osoby.
Dlaczego ACR w mg/mmol nie jest przeliczany na mg/g?
KDIGO podaje dla kategorii A własne granice w mg/mmol jako przybliżone odpowiedniki: A1 poniżej 3, A2 3–30, A3 powyżej 30 mg/mmol (w mg/g: poniżej 30, 30–300, powyżej 300). Kalkulator klasyfikuje wynik w mg/mmol według tych granic, a nie po przeliczeniu. Zalecenia PTD 2026 (tabele 19.1 i 19.3) podają A2 jako 30–299 mg/g (3–29 mg/mmol) i A3 od 300 mg/g (od 30 mg/mmol), więc wynik równy 300 mg/g lub 30 mg/mmol należy według PTD do A3, a według KDIGO 2024 – do A2.
Czy jeden wynik eGFR i ACR wystarcza do rozpoznania PChN?
Nie. Według KDIGO 2024 przewlekła choroba nerek to nieprawidłowości budowy lub czynności nerek utrzymujące się co najmniej 3 miesiące. Kategorie G1 i G2 bez innych cech uszkodzenia nerek nie spełniają kryteriów PChN.
Czym klasyfikacja CGA różni się od mapy ryzyka KDIGO i KFRE?
Klasyfikacja CGA przypisuje kategorię ryzyka (kolor) połączeniu kategorii G i A. Mapa ryzyka KDIGO pokazuje współczynniki ryzyka (HR) 10 powikłań w drobniejszym podziale eGFR i ACR. KFRE szacuje bezwzględne ryzyko niewydolności nerek w ciągu 2 i 5 lat u osób z PChN G3–G5.