Przejdź do treści

Test OGTT 75 g

O metodzie

Czym jest test obciążenia glukozą 75 g (krzywa cukrowa)?

Test doustnego obciążenia glukozą (OGTT – Oral Glucose Tolerance Test) z 75 g glukozy, potocznie nazywany krzywą cukrową, jest standardowym badaniem w diagnostyce cukrzycy ciążowej (GDM). Polega na oznaczeniu glikemii w osoczu krwi żylnej na czczo oraz po 1 i 2 godzinach od wypicia roztworu glukozy.

Kiedy wykonuje się test?

Według algorytmu PTD 2026 (rozdz. 24, ryc. 24.1):

  • U kobiet bez czynników ryzyka – między 24. a 28. tygodniem ciąży
  • U kobiet z grupy ryzyka – już na pierwszej wizycie; przy prawidłowym wyniku ponownie w 24.–28. tygodniu
  • Pilnie, gdy glikemia na czczo na pierwszej wizycie wynosi 92–125 mg/dL (5,1–6,9 mmol/L)

Przygotowanie do testu

  • Rano, na czczo – co najmniej 8 godzin bez jedzenia i napojów innych niż woda
  • Bez wcześniejszego ograniczania spożycia węglowodanów
  • Po przespanej nocy (osoba badana jest wypoczęta)
  • Przez 2 godziny po wypiciu roztworu 75 g glukozy osoba badana pozostaje w spoczynku w miejscu badania
  • Glikemię oznacza się w laboratorium w osoczu krwi żylnej (nie glukometrem ani CGM)

Zasady wykonywania OGTT według zaleceń PTD 2026 (rozdz. 1, część III).

Kryteria diagnostyczne IADPSG/WHO 2013

Cukrzycę ciążową (GDM) rozpoznaje się, gdy co najmniej jedna z poniższych wartości glikemii w osoczu krwi żylnej jest równa progowi lub go przekracza:

Czas pomiaru Próg (mmol/L) Próg (mg/dL)
Na czczo ≥ 5,1 ≥ 92
Po 1 h ≥ 10,0 ≥ 180
Po 2 h ≥ 8,5 ≥ 153

Cukrzyca jawna w ciąży

Jeśli wartości spełniają kryteria cukrzycy poza ciążą (glikemia na czczo ≥ 7,0 mmol/L lub ≥ 126 mg/dL albo glikemia po 2 h ≥ 11,1 mmol/L lub ≥ 200 mg/dL), rozpoznaje się cukrzycę jawną w ciąży, a nie GDM.

Zalecenia PTD 2026 (tabela 24.1, s. 125) podają te same progi według IADPSG 2010 i WHO 2013; cukrzycę w ciąży rozpoznają także przy glikemii przygodnej ≥ 200 mg/dL z objawami hiperglikemii. Różnica dotyczy wczesnej ciąży: według uwagi do ryciny 24.1 pojedynczy pomiar glikemii na czczo 92–125 mg/dL w I trymestrze nie jest podstawą rozpoznania hiperglikemii w ciąży, podczas gdy IADPSG 2010 uznaje taką wartość za GDM. Kalkulator porównuje wynik z progami IADPSG/WHO 2013, a w bloku wczesnego badania przesiewowego – z progami PTD 2026.

Czynniki ryzyka GDM

  • Nadwaga lub otyłość (BMI ≥ 25 kg/m² i/lub obwód talii ≥ 80 cm)
  • Cukrzyca u rodziców lub rodzeństwa
  • Cukrzyca ciążowa w poprzedniej ciąży
  • Urodzenie dziecka o masie > 4000 g
  • Stan przedcukrzycowy
  • PCOS (zespół policystycznych jajników)
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Choroba sercowo-naczyniowa
  • Dyslipidemia
  • Stłuszczeniowa choroba wątroby
  • Mała aktywność fizyczna
  • Przynależność do grupy środowiskowej lub etnicznej o zwiększonym ryzyku cukrzycy

Źródło: zalecenia PTD 2026 (Curr Top Diabetes 2026;6(1)), rozdz. 24, część III – u kobiet ze zwiększonym ryzykiem OGTT 75 g wykonuje się już na pierwszej wizycie; czynniki ryzyka wymienia tabela 1.2 (rozdz. 1).

Źródła

Często zadawane pytania

Kiedy wynik OGTT 75 g spełnia kryteria cukrzycy ciążowej?
Według kryteriów IADPSG/WHO 2013, stosowanych w zaleceniach PTD, cukrzycę ciążową rozpoznaje się, gdy co najmniej jedna wartość glikemii w osoczu krwi żylnej jest równa progowi lub go przekracza: na czczo 92 mg/dL (5,1 mmol/L), po 1 h 180 mg/dL (10,0 mmol/L), po 2 h 153 mg/dL (8,5 mmol/L). Te same progi podaje tabela 24.1 zaleceń PTD 2026. Według PTD 2026 pojedynczy pomiar glikemii na czczo 92–125 mg/dL w I trymestrze nie jest podstawą rozpoznania (IADPSG 2010 uznaje go za GDM).
Czym cukrzyca ciążowa różni się od cukrzycy jawnej w ciąży?
Jeśli wartości spełniają kryteria cukrzycy poza ciążą – glikemia na czczo ≥ 126 mg/dL (7,0 mmol/L) lub glikemia po 2 h ≥ 200 mg/dL (11,1 mmol/L) – rozpoznaje się cukrzycę jawną w ciąży, a nie cukrzycę ciążową (GDM).
Skąd pochodzą progi IADPSG?
Progi wyznaczono na podstawie badania HAPO (Hyperglycemia and Adverse Pregnancy Outcome). Są to wartości glikemii, przy których szansa urodzeniowej masy ciała powyżej 90. centyla, stężenia C-peptydu we krwi pępowinowej powyżej 90. centyla i odsetka tkanki tłuszczowej noworodka powyżej 90. centyla była 1,75 raza większa niż przy średniej glikemii (IADPSG, 2010).
Jak przebiega test OGTT 75 g?
Glikemię w osoczu krwi żylnej oznacza się na czczo oraz 1 h i 2 h po wypiciu roztworu zawierającego 75 g glukozy. Do rozpoznania cukrzycy ciążowej wystarczy, że jedna z trzech wartości osiągnie próg.