Test ryzyka cukrzycy (FINDRISC)
Odpowiedz na 8 pytań, aby ocenić ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 w ciągu najbliższych 10 lat.
1. Płeć
2. Wiek
3. Wskaźnik masy ciała (BMI)
4. Obwód pasa
5. Aktywność fizyczna
Czy wykonujesz co najmniej 30 minut aktywności fizycznej dziennie (w pracy lub w czasie wolnym)?
6. Odżywianie
Jak często jadasz warzywa, owoce lub jagody?
7. Leki na nadciśnienie
Czy przyjmujesz (lub przyjmowałeś/aś) regularnie leki na nadciśnienie?
8. Historia hiperglikemii
Czy kiedykolwiek stwierdzono u Ciebie podwyższony poziom cukru we krwi (np. w czasie badań okresowych, choroby, ciąży)?
9. Cukrzyca w rodzinie
Czy u kogoś z Twoich bliskich krewnych rozpoznano cukrzycę (typu 1 lub 2)?
O metodzie FINDRISC
Czym jest FINDRISC?
FINDRISC (Finnish Diabetes Risk Score) to walidowany naukowo kwestionariusz opracowany w Finlandii do oceny ryzyka cukrzycy typu 2. Składa się z 8 pytań dotyczących czynników ryzyka, które można ocenić bez wykonywania badań laboratoryjnych.
Jak interpretować wynik?
Całkowity wynik mieści się w przedziale 0–26 punktów. Im wyższy wynik, tym większe ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 w ciągu najbliższych 10 lat:
| Punkty | Poziom ryzyka | Ryzyko 10-letnie | Zalecenie |
|---|---|---|---|
| 0–7 | Niskie | ~1% | Zdrowy styl życia, re-test za 5 lat |
| 8–11 | Lekko podwyższone | ~4% | Dieta i aktywność, re-test za 2–3 lata |
| 12–14 | Umiarkowane | ~17% | Konsultacja lekarska, zmiany stylu życia |
| 15–20 | Wysokie | ~33% | OGTT, intensywna interwencja |
| 21–26 | Bardzo wysokie | ~50% | OGTT, prewencja farmakologiczna |
Ograniczenia
- Test jest narzędziem przesiewowym – nie zastępuje diagnostyki laboratoryjnej
- Szacunki ryzyka pochodzą z populacji fińskiej; w populacji polskiej mogą się nieznacznie różnić
- Nie jest przeznaczony dla osób z już zdiagnozowaną cukrzycą
- Wynik zależy od dokładności samooceny pacjenta
Walidacja w Polsce
FINDRISC został zwalidowany w populacji polskiej w ramach badania PURE Poland (Prospective Urban Rural Epidemiology). Badanie przeprowadzone na Dolnym Śląsku (2007–2016) potwierdziło, że wyższy wynik FINDRISC wiąże się z istotnie większym ryzykiem rozwoju cukrzycy w obserwacji 6-letniej.
Wyniki badania PURE Poland
- • Średni wynik FINDRISC: 9.88 pkt (kobiety: 10.43, mężczyźni: 8.91)
- • Zachorowalność w grupie niskiego ryzyka (0–7 pkt): 2.8%
- • Zachorowalność w grupie bardzo wysokiego ryzyka (>20 pkt): 50%
Obwód pasa – jak mierzyć?
Obwód pasa należy mierzyć w pozycji stojącej, na wysokości pępka lub w połowie odległości między dolnym brzegiem żeber a górnym brzegiem grzebienia biodrowego. Taśma miernicza powinna przylegać do ciała, ale nie uciskać skóry.
Mężczyźni
- • < 94 cm – prawidłowy
- • 94–102 cm – podwyższony
- • > 102 cm – wysoki
Kobiety
- • < 80 cm – prawidłowy
- • 80–88 cm – podwyższony
- • > 88 cm – wysoki
Źródła
- Lindström J, Tuomilehto J. The Diabetes Risk Score: A practical tool to predict type 2 diabetes risk. Diabetes Care 2003;26(3):725–731. Oryginalna publikacja FINDRISC
- Zatońska K, et al. Characteristic of FINDRISC Score and Association with Diabetes Development in 6-Year Follow-Up in PURE Poland Cohort Study. Vascular Health Risk Management 2021;17:631–639. Walidacja w populacji polskiej
- Jølle A, et al. Validity of the FINDRISC as a prediction tool for diabetes in a contemporary Norwegian population: a 10-year follow-up of the HUNT study. BMJ Open Diabetes Research & Care 2019;7:e000769. Walidacja w 10-letniej obserwacji
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą 2025. Polskie wytyczne diabetologiczne