O metodzie FINDRISC
Czym jest FINDRISC?
FINDRISC (Finnish Diabetes Risk Score) to walidowany naukowo kwestionariusz opracowany w Finlandii do oceny ryzyka cukrzycy typu 2. Składa się z 8 pytań dotyczących czynników ryzyka, które można ocenić bez wykonywania badań laboratoryjnych.
Jak interpretować wynik?
Całkowity wynik mieści się w przedziale 0–26 punktów. Im wyższy wynik, tym większe ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 w ciągu najbliższych 10 lat:
| Punkty | Poziom ryzyka | Ryzyko 10-letnie | Zalecenie |
|---|---|---|---|
| 0–7 | Niskie | ~1% | Zdrowy styl życia, ponowna ocena za 5 lat |
| 8–11 | Lekko podwyższone | ~4% | Dieta i aktywność, ponowna ocena za 2-3 lata |
| 12–14 | Umiarkowane | ~17% | Konsultacja lekarska, zmiany stylu życia |
| 15–20 | Wysokie | ~33% | OGTT, intensywna interwencja |
| 21–26 | Bardzo wysokie | ~50% | OGTT, prewencja farmakologiczna |
Ograniczenia
- Test jest narzędziem przesiewowym – nie zastępuje diagnostyki laboratoryjnej
- Szacunki ryzyka pochodzą z populacji fińskiej; w populacji polskiej mogą się nieznacznie różnić
- Nie jest przeznaczony dla osób z już zdiagnozowaną cukrzycą
- Wynik zależy od dokładności samooceny pacjenta
Walidacja w Polsce
FINDRISC został zwalidowany w populacji polskiej w ramach badania PURE Poland (Prospective Urban Rural Epidemiology). Badanie przeprowadzone na Dolnym Śląsku (2007–2016) potwierdziło, że wyższy wynik FINDRISC wiąże się z istotnie większym ryzykiem rozwoju cukrzycy w obserwacji 6-letniej.
Wyniki badania PURE Poland
- • Średni wynik FINDRISC: 9.88 pkt (kobiety: 10.43, mężczyźni: 8.91)
- • Zachorowalność w grupie niskiego ryzyka (0–7 pkt): 2.8%
- • Zachorowalność w grupie bardzo wysokiego ryzyka (>20 pkt): 50%
Obwód talii – jak mierzyć?
Obwód talii należy mierzyć w pozycji stojącej, na wysokości pępka lub w połowie odległości między dolnym brzegiem żeber a górnym brzegiem grzebienia biodrowego. Taśma miernicza powinna przylegać do ciała, ale nie uciskać skóry.
Mężczyźni
- • < 94 cm – prawidłowy
- • 94–102 cm – podwyższony
- • > 102 cm – wysoki
Kobiety
- • < 80 cm – prawidłowy
- • 80–88 cm – podwyższony
- • > 88 cm – wysoki
Źródła
Priorytetowo uwzględniaj aktualne zalecenia PTD (Polskie Towarzystwo Diabetologiczne) jako krajowy punkt odniesienia; poniższe publikacje międzynarodowe pełnią rolę uzupełniającą.
- Lindström J, Tuomilehto J. The Diabetes Risk Score: A practical tool to predict type 2 diabetes risk. Diabetes Care 2003;26(3):725–731. Oryginalna publikacja FINDRISC
- Zatońska K, et al. Characteristic of FINDRISC Score and Association with Diabetes Development in 6-Year Follow-Up in PURE Poland Cohort Study. Vascular Health Risk Management 2021;17:631–639. Walidacja w populacji polskiej
- Jølle A, et al. Validity of the FINDRISC as a prediction tool for diabetes in a contemporary Norwegian population: a 10-year follow-up of the HUNT study. BMJ Open Diabetes Research & Care 2019;7:e000769. Walidacja w 10-letniej obserwacji
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą 2025. Polskie wytyczne diabetologiczne