eGFR - Filtracja kłębuszkowa
Oblicz szacunkowy wskaźnik filtracji kłębuszkowej (eGFR) na podstawie kreatyniny w surowicy. Domyślnie stosowany jest wzór CKD-EPI 2021 (bez korekcji rasowej), zgodny z aktualnymi wytycznymi KDIGO.
Klasyfikacja CKD wg KDIGO
| Kategoria | eGFR | Opis |
|---|---|---|
| G1 | ≥90 mL/min/1.73 m² | Prawidłowe lub wysokie |
| G2 | 60-89 mL/min/1.73 m² | Nieznacznie obniżone |
| G3a | 45-59 mL/min/1.73 m² | Umiarkowanie obniżone |
| G3b | 30-44 mL/min/1.73 m² | Umiarkowanie do znacznie obniżone |
| G4 | 15-29 mL/min/1.73 m² | Znacznie obniżone |
| G5 | <15 mL/min/1.73 m² | Niewydolność nerek |
Kiedy użyć cystatyny C?
- • eGFR blisko wartości decyzyjnych (60, 45, 30, 15)
- • Zmniejszona masa mięśniowa (niedożywienie, amputacje)
- • Choroby wątroby, marskość
- • Dawkowanie leków w CKD
- • Potwierdzenie rozpoznania CKD
Wskazania do konsultacji nefrologicznej
- • eGFR < 30 mL/min/1.73 m² (kategoria G4-G5)
- • Szybki spadek eGFR (> 5 mL/min/rok)
- • Albuminuria > 300 mg/g (kategoria A3)
- • Niejasna przyczyna CKD
Ograniczenia metody
- • Wzory dla dorosłych (≥18 lat)
- • Wymagana stabilna funkcja nerek
- • Niewiarygodne przy skrajnej masie mięśniowej
- • Kreatynina: metoda IDMS, cystatyna C: IFCC
O metodzie
Czym jest eGFR?
eGFR (estimated Glomerular Filtration Rate) to szacunkowy wskaźnik filtracji kłębuszkowej, który pozwala ocenić funkcję nerek na podstawie poziomu kreatyniny we krwi, wieku i płci pacjenta. Jest podstawowym parametrem do rozpoznawania i monitorowania przewlekłej choroby nerek (PChN).
Wzór CKD-EPI 2021 (zalecany)
Od 2021 roku zalecany jest nowy wzór CKD-EPI bez korekcji rasowej, opracowany przez NKF-ASN Task Force. Wzór ten zastępuje wcześniejsze równania i jest zgodny z aktualnymi wytycznymi KDIGO 2024.
eGFR = 142 × min(Scr/κ, 1)α × max(Scr/κ, 1)-1.200 × 0.9938wiek × 1.012 [jeśli kobieta]
gdzie κ = 0.7 (K) lub 0.9 (M), α = -0.241 (K) lub -0.302 (M)
Inne wzory
- CKD-EPI 2009 – historyczny wzór, nadal spotykany w starszych wynikach
- MDRD – wzór MDRD Study, może zaniżać eGFR przy wyższych wartościach
- Cockcroft-Gault – oblicza klirens kreatyniny (CrCl), używany głównie do dawkowania leków
Ograniczenia
Wzory eGFR są przeznaczone dla dorosłych (≥18 lat) ze stabilną funkcją nerek. Wyniki mogą być niewiarygodne w następujących sytuacjach:
- Ostre uszkodzenie nerek (AKI)
- Skrajna masa mięśniowa (kulturyści, wyniszczenie)
- Amputacje kończyn
- Ciąża
- Dializoterapia
Klasyfikacja PChN
Przewlekła choroba nerek (PChN) jest klasyfikowana według wytycznych KDIGO na podstawie dwóch parametrów: kategorii eGFR (G1-G5) oraz kategorii albuminurii (A1-A3). Pełna ocena wymaga oznaczenia obu wskaźników.
| Kategoria | eGFR (mL/min/1.73 m²) | Opis | Postępowanie |
|---|---|---|---|
| G1 | ≥90 | Prawidłowe lub wysokie | Obserwacja, jeśli inne wskaźniki uszkodzenia nerek |
| G2 | 60-89 | Nieznacznie obniżone | Obserwacja, ocena progresji |
| G3a | 45-59 | Umiarkowanie obniżone | Kontrola co 6-12 mies., modyfikacja leków |
| G3b | 30-44 | Umiarkowanie do znacznie obniżone | Kontrola co 3-6 mies., konsultacja nefrologiczna |
| G4 | 15-29 | Znacznie obniżone | Opieka nefrologiczna, przygotowanie do leczenia nerkozastępczego |
| G5 | <15 | Niewydolność nerek | Leczenie nerkozastępcze (dializa/przeszczep) |